Tang Hanedanı’nın başkenti Chang’an’ı insanlar ve iblislerin yan yana yaşadığı mekanik bir metropole dönüştüren Mystery of Chang’an, polisiye hikâyeyi fantastik animasyonla buluşturuyor. Altı yıllık yapım sürecinin ardından tamamlanan film, Çin’de 22 Ağustos’ta gösterime girecek.

Animasyon Sinemasında Bir İlk

Çin animasyonu, polisiye türünde yeni bir kapı aralıyor. Ülkenin ilk animasyon dedektif komedisi olarak tanıtılan Mystery of Chang’an, 6 Ağustos’ta Pekin’de gerçekleştirilen galasıyla ilk kez seyirci karşısına çıktı. Demon Agent adıyla da bilinen yapım, klasik cinayet soruşturmasını fantastik yaratıklar, devasa makineler ve Tang Hanedanı estetiğiyle harmanlayan sıra dışı bir dünya kuruyor.

Cheng Teng ve Benjamin Huang’ın yönettiği filmin merkezinde, sivri dilli genç bir dedektifle iyi niyetli bir kurt iblis polis memuru bulunuyor. Bir cinayet vakası nedeniyle istemeden ortak olmak zorunda kalan ikili, soruşturma ilerledikçe yalnızca bir katilin değil, bütün şehri tehdit eden çok daha büyük bir sırrın peşine düşüyor.

Hikâye, Tang Hanedanı döneminde 618-907 yılları arasında Çin’in başkentliğini yapan Chang’an’ın fantastik bir versiyonunda geçiyor. Dolayısıyla filmdeki Chang’an, tarih kitaplarından aşina olunan şehirden oldukça farklı: İnsanlar ile iblislerin barış içinde yaşadığı, dev çarkların ve karmaşık mekanizmaların gündelik yaşamın her alanına yayıldığı devasa bir metropol söz konusu.

Film, Altı Yılda Tamamlanabildi

2020 yapımı Legend of Deification filminin de yönetmeni olan Cheng Teng, polisiye ve bulmaca hikâyelerine duyduğu ilgiyi bu kez animasyonun sağladığı sınırsız görsel olanaklarla birleştirmek istediğini söylüyor. Yönetmene göre animasyon, özellikle hayal gücü ve görsel etki bakımından bu türden hikâyeleri anlatmak için son derece elverişli bir alan yaratıyor. Cheng, filmin tamamlanmasının altı yıl sürdüğünü de belirtiyor.

Yapımcı Cao Zijian ise Mystery of Chang’an‘ı yalnızca tek bir film olarak değil, Çin animasyonunda tür çeşitliliğini artırmaya yönelik bir adım olarak değerlendiriyor. Canlı aksiyon sinemasında suçtan komediye, korkudan bilimkurguya uzanan geniş bir tür yelpazesi bulunduğunu hatırlatan Cao, animasyonun da benzer biçimde tek bir anlatım kalıbına sıkıştırılmaması gerektiğini savunuyor.

Filmin en dikkat çekici unsurlarından biri ise kuşkusuz Chang’an şehrinin görsel tasarımı. Yapımcıların “clockpunk” olarak nitelendirdiği bu dünya, saat mekanizmalarını ve karmaşık dişli sistemlerini Doğu’ya özgü mimari ve Tang Hanedanı estetiğiyle bir araya getiriyor. Şehrin tabelalarından havada ilerleyen ulaşım hatlarına, restoranlarından büyük kamusal yapılara kadar neredeyse her şey çarklar ve mekanik düzeneklerle çalışıyor.

Yönetmen Benjamin Huang, amaçlarının seyircinin aynı anda hem tanıdık hem de yabancı hissedeceği bir şehir yaratmak olduğunu söylüyor. Tarihsel Chang’an’ın mimari ve kültürel izlerini koruyan film, bunları bütünüyle hayal ürünü mekanik sistemlerle birleştirerek Çin animasyonunda daha önce görülmemiş bir görsel kimlik oluşturmayı hedefliyor.

Mekanik Yapılar, İblisler ve Suç…

Bu dünyanın merkezinde ise “Chang’an’ın Kalbi” adı verilen devasa bir devridaim makinesi bulunuyor. Şehri ayakta tutan bu mekanizma, filmin yalnızca görsel açıdan en iddialı parçalarından biri değil, aynı zamanda anlatının duygusal merkezini de oluşturuyor. Huang’a göre animasyon ekibi, makinenin sürekli ve kusursuz hareketini tasarlarken yalnızca teknik bir gösteri yaratmak istemedi; bu mekanizmanın hikâyedeki karakterlerle ve şehrin kaderiyle duygusal bir bağ kurması da amaçlandı.

Polisiye soruşturmayı fantastik yaratıklarla, tarihsel bir şehriyse devasa mekanik sistemlerle bir araya getiren film, Çin animasyonunun alışıldık sınırlarının dışına çıkma arayışının dikkat çekici örneklerinden biri olmaya aday görünüyor. Özellikle dedektiflik anlatısını animasyonun görsel özgürlüğüyle buluşturması, 22 Ağustos’ta Çin’de vizyona girecek olan Mystery of Chang’an filmini sadece Çin sinemasındaki önemi açısından değil; animasyon ile suç kurgusunun kesişimi bakımından da merak uyandıran bir yapım hâline getiriyor.